Stres nedir? 
Organizmanın  fiziksel ve ruhsal sınırlarının tehdit  edilmesi ve zorlanması ile ortaya çıkan  psikolojik bir durumdur.

Bizi zorlayan,kısıtlayan,engelleyen olaylar ve durumlar karşısında verdiğimiz tepkilerin tümüdür. 

Stres temel  olarak bedenin tehlikelere verdiği bir tepkidir.Canlı, hayatta kalmak için stres tepkisini verir.Stresli bir durumla karşılaştığımızda adrenalin vekortizol hormonlarını salgılarız.
 

Stres  durumunda bedende oluşan tepkiler 

*Kan  akımı beyine ve kaslara  yönelir, düşünce ve  hafıza keskinleşir 

*Tükürük  artar 

*Ter  bezi faaliyetleri artar,soğuk  ter boşalır 

*Solunum  sayısı artar 

*Depolanmış  yağ ve şeker kana  karışır 

*Göz  bebekleri büyür 

*Kalbin  atım sayısı artar,  kan basıncı yükselir 

*Kan  pıhtılaşma mekanizması  harekete geçer 

*Sindirim  yavaşlar, mide asidi  artar 
 

Tükenme :Stresle etkili  bir şekilde bahşedemediğimizde ya da üstesinden  gelemediğimiz stres kaynakları çoğaldığında  tükenme riski ile karşı karşıya kalabiliriz. 

    Hayatı  çekilmez olarak görme duygusu en temel tükenme belirtisidir.

Burn out sendromu:Tamamen  yanmış.Fiziksel ve ruhsal olarak yanıp kül  olmuş anlamına gelir/sürekli olarak stres  altında olan kişilerde görülür 

Der Spieger’ in  araştırmasına göre iş ve özel yaşamda  yaşanan stres ;

  • kalbe zarar vermekte

  • bağışıklık sistemini zayıflatmakta

  • hafızayı olumsuz yönde etkilemekte

  • mide hastalıklarına

  • şişmanlığa neden olmaktadır.

 
STRES  BELİRTİLERİ 

FİZİKSEL  BELİRTİLER

  • Çarpıntı

  • Yorgunluk

  • Baş ağrısı

  • Soğuk ya da sıcak basması

  • Mide-bağırsak bozukluğu, sindirim zorlukları

  • Nefes darlığı

  • Mide bulantısı

  • Ellerde titreme

  • Uyku bozuklukları

  • İştahta bozulmalar(çok az yeme,aşırı yeme)

  • Gürültü-sese karşı aşırı duyarlılık

  • Bitkinlik

  • Boyunda,ensede,belde,sırtta ağrı ve kasılmalar
     

DUYGUSAL  BELİRTİLER

  • Huzursuzluk, sıkıntı, gerginlik

  • Değersizlik,güvensizlik hissetmek

  • Duygusal ilişkilerde(evlilikte) bozulma

  • Kaygılı olmak

  • Neşesizleşme, durgunlaşma, çökkünlük hali

  • Sinirlilik, saldırganlık veya kayıtsızlık

  • Duygusal olmak,aşırı hassaslaşma

 

ZİHİNSEL  BELİRTİLER

  • Unutkanlık

  • Konsantrasyonda azalma

  • Kararsızlık

  • Organize olamamak

  • Zihin karışıklığı

  • İlgi azalması

  • Matematik hataların artması

  • Zihinsel durgunluk

 

İNSAN BEDEN VE ZİHNİYLE BİR BÜTÜNDÜR. BEDENİMİZDE OLANLAR ZİHNİMİZİ,ZİHNİMİZDE OLANLAR DA BEDENİMİZİ ETKİLER.

 

STRES  DÜZEYİ TESTİ 

*Size 13 soru  sorulacaktır.Eğer soruya yanıtınız Evet ise,1puan;Hayır  ise,

0  puan veriniz. 

1-Uykuya  dalmakta zorluk çekiyorum.

2-Gece sık sık  uykum kaçar.

 

3-Hazımsızlık,yüksek  tansiyona bağlı baş ağrıları,baş dönmeleri,sinirsel  döküntü,çarpıntı ,kas tutulmaları ve ağrıları  gibi sıkıntılarım var.

    (Eğer  belirtilerden birden fazlası varsa her belirti  için 1 puan veriniz)

 

4-Diğer insanlar beni  rahatsız ediyor.

 

5-Kafamı dinlemek,sakinleşmek  ya da bir kitap okumak benim için  çok zordur.

 

6-Yavaş çalışan  ve yavaş konuşan insanlar beni rahatsız  eder.

 

7-Sakinleşebilmek için  sigara,alkol ya da uyku ilaçları kullanırım.

 

8-Aceleciyimdir.

 

9-Bir yere geç  kalınca ya da oraya zamanında gitmem  engellenince kızarım.

 

10-Çalışma gününün  sonunda kendimi gereğinden fazla yorgun hissediyorum.

 

11-Yapacak  bir  işim olmadığında huzursuz olurum

 

12-Ailem,doktorum,arkadaşlarım  ve çevremdekiler benim çok sinirli ve  gergin olduğumu düşünürler.

  

13- Konsantre olamayacak  veya rahat düşünemeyecek kadar yıpranmış  olduğum zamanlar oluyor.

 Sonuçlar 

2  puan ve daha az:Stres ölçünüzü aşmamışsınız

3-6 puan arası:Rahat edebileceğinizden biraz daha fazla stres altındasınız

7-10 puan arası:Fazla stres altındasınız ve biraz rahatlamanız gerekiyor

11 ve üstü:Stres düzeyiniz çok yüksek.Bu baskıyı azaltmazsanız stresle ilgili hastalıklara yakalanabilirsiniz.

  

STRES  VE KİŞİLİK TİPLERİ 

A TİPİ  KİŞİLİK       B TİPİ  KİŞİLİK

 

A  TİPİ KİŞİLİK 

Hırslı

Rekabetçi

Aceleci ve telaşlı

Huzursuz

Başkalarını dinlemez genelde karşıdakinin sözünü keser

Hareketleri ve konuşması hızlıdır

Sabırsız

İşlere aşırı bağlıdır

Aynı anda birden fazla iş yapar

Çabuk öfkelenir

Dinlenmeyi sevmez

Yanında çalışanların az iş yaptıklarından yakınır

 

B  TİPİ KİŞİLİK 

İş konusunda rahat ve sakindir

İşlerini geçici olarak yarım bırakabilir

İşte kaliteye önem verir

İyi bir dinleyicidir

Rekabetçi değildir

Uysal,uyumludur

Tek işe odaklanır

Katı ve keskin değildir

Konuşurken yavaş ve dikkatlidir

İlgilendiği pek çok konu vardır

Çevreye açıktır ve sosyal ilişkileri önemser

 

Yapılan araştırmalara  göre; A tipi kişilikte olan kişilerin  kanlarındaki kolesterol miktarı ve kalp krizi  geçirme olasılıkları çok yüksektir.

ABD’de yapılan bir araştırmada yöneticilerin %60ının A tipi kişiliğe sahip oldukları gözlenmiştir.

 
 

STRESLE  BAŞA ÇIKMA

 

ETKİSİZ(İŞLEVSEL  OLMAYAN) YÖNTEMLER

*Saldırganlık /öfke  patlamaları

*Savunma mekanizmalarının  aşırı kullanımı(bastırma,karşıt tepki geliştirme,yön  değiştirme…)

*Sigara,alkol,ilaç,madde  kullanımı

*Alışveriş

*Geri çekilme,pasifleşip  içe kapanma(bu kişiler, yaşadıkları sorunları  paylaşmayarak içlerinde biriktirirler) 

 
 ETKİLİ  BAŞA ÇIKMA YÖNTEMLERİ  

Düzenli egzersiz  ve spor yapmak (Spor yaptığımızda noradrenalin hormonu salgılanır.Bu hormon stres tepkisinde rol oynayan başka kimyasal maddelerin etkilerini düzenler.Spor beynin stresle daha verimli şekilde baş etmesini sağlamakta ve kaslardaki gerginliği azaltmaktadır)

Gevşeme egzersizlerini öğrenmek,uygulamak

İyi beslenmek(Neden yemek yiyorsunuz? açlığınızı doyurmak için mi;kaygı,yalnızlık ve stresin etkisini azaltmak için mi?Daha az kafein,daha fazla meyve-sebze tüketilebilir)

Aynı anda birden fazla iş yapmayın

 

Sosyal destek  almak (Güvendiğimiz dostlarımızla paylaşmak,sohbet,başkalarına  yardım etmek…)

Oyun

Mizah duygusu…kendimize,hayata, şakalara gülebilmek…

“Gülerken göbeği hoplamayan adamdan korkarım”   (bir çin atasözü)

Hobiler edinmek;zamanı iyi yönetmek ve kendimize zaman ayırmak

Hoşgörülü ve esnek olmak(kin tutmak ve haset tükenmenize neden olur/esneklik değişikliklere açık olmamızı sağlar)

  

                                  TEŞEKKÜRLER…